<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="K35n1260"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. 1260 御制逍遥咏</title> <title xml:lang="zh-Hans">高丽大藏经（新文豐版）数位版, No. 1260 御制逍遥咏</title> <author>宋 太宗赵炅撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>11卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">K</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">1260</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">高丽大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">御制逍遥咏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Research Institute of Tripitaka Koreana(RITK), Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">高丽大藏经研究所提供，CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【丽】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00331"> <charName>CBETA CHARACTER CB00331</charName> <mapping cb:dec="983371" type="PUA">U+F014B</mapping> <mapping type="unicode">U+235E5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>棘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[束*束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00371"> <charName>CBETA CHARACTER CB00371</charName> <mapping cb:dec="983411" type="PUA">U+F0173</mapping> <mapping type="unicode">U+200F5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>乾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[乳-孚+卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02167"> <charName>CBETA CHARACTER CB02167</charName> <mapping cb:dec="985207" type="PUA">U+F0877</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>损</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[损-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02966"> <charName>CBETA CHARACTER CB02966</charName> <mapping cb:dec="986006" type="PUA">U+F0B96</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+25C4D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>笵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[簐-欠+几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04974"> <charName>CBETA CHARACTER CB04974</charName> <mapping cb:dec="988014" type="PUA">U+F136E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9E81</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕/鹿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07411"> <charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName> <mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping> <mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*责]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07419"> <charName>CBETA CHARACTER CB07419</charName> <mapping cb:dec="990459" type="PUA">U+F1CFB</mapping> <mapping type="unicode">U+202EB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>候</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+侯]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07448"> <charName>CBETA CHARACTER CB07448</charName> <mapping cb:dec="990488" type="PUA">U+F1D18</mapping> <mapping type="unicode">U+21A0B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宜/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07694"> <charName>CBETA CHARACTER CB07694</charName> <mapping cb:dec="990734" type="PUA">U+F1E0E</mapping> <mapping type="unicode">U+3558</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>参</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[参-(彰-章)+小]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07703"> <charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName> <mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping> <mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(天*天)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07999"> <charName>CBETA CHARACTER CB07999</charName> <mapping cb:dec="991039" type="PUA">U+F1F3F</mapping> <mapping type="unicode">U+22894</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>慢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[慢-又+方]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08023"> <charName>CBETA CHARACTER CB08023</charName> <mapping cb:dec="991063" type="PUA">U+F1F57</mapping> <mapping type="unicode">U+27A2F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>谍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[谋-甘+ㄊ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08073"> <charName>CBETA CHARACTER CB08073</charName> <mapping cb:dec="991113" type="PUA">U+F1F89</mapping> <mapping type="unicode">U+23140</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>旨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09175"> <charName>CBETA CHARACTER CB09175</charName> <mapping cb:dec="992215" type="PUA">U+F23D7</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9834</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>颖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(上/示)*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09723"> <charName>CBETA CHARACTER CB09723</charName> <mapping cb:dec="992763" type="PUA">U+F25FB</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>骖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[骖-(彰-章)+(恭-共)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11318"> <charName>CBETA CHARACTER CB11318</charName> <mapping cb:dec="994358" type="PUA">U+F2C36</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+24FE5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>皱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(甬-用+(刃/一))*皮]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12017"> <charName>CBETA CHARACTER CB12017</charName> <mapping cb:dec="995057" type="PUA">U+F2EF1</mapping> <mapping type="unicode">U+4844</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>轨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[车*几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13251"> <charName>CBETA CHARACTER CB13251</charName> <mapping cb:dec="996291" type="PUA">U+F33C3</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+73CE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>珍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[玝-十+小]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13287"> <charName>CBETA CHARACTER CB13287</charName> <mapping cb:dec="996327" type="PUA">U+F33E7</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+22544</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>微</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[微-兀+(舛-夕)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13378"> <charName>CBETA CHARACTER CB13378</charName> <mapping cb:dec="996418" type="PUA">U+F3442</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6350</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[捐-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13465"> <charName>CBETA CHARACTER CB13465</charName> <mapping cb:dec="996505" type="PUA">U+F3499</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9D08</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[序-予+(雁-厂)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13959"> <charName>CBETA CHARACTER CB13959</charName> <mapping cb:dec="996999" type="PUA">U+F3687</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>⿱𥫗轨</value></charProp></char> <char xml:id="CB15891"> <charName>CBETA CHARACTER CB15891</charName> <mapping cb:dec="998931" type="PUA">U+F3E13</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2D077</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冗-几+具]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21113"> <charName>CBETA CHARACTER CB21113</charName> <mapping cb:dec="1004153" type="PUA">U+F5279</mapping> <mapping type="unicode">U+23C96</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(瓜-、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21907"> <charName>CBETA CHARACTER CB21907</charName> <mapping cb:dec="1004947" type="PUA">U+F5593</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6061</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>吝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[怪-土+(肱-月)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30072"> <charName>CBETA CHARACTER CB30072</charName> <mapping cb:dec="1013112" type="PUA">U+F7578</mapping> <mapping type="unicode">U+20860</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>敕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(〦/米)*力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30121"> <charName>CBETA CHARACTER CB30121</charName> <mapping cb:dec="1013161" type="PUA">U+F75A9</mapping> <mapping type="unicode">U+29975</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>骖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[骖-(彰-章)+小]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2011-02-15T17:07:34"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0959a" n="0959a"/> <lb ed="K" n="0959a01"/><cb:docNumber>K. no. 1260</cb:docNumber> <lb ed="K" n="0959a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><head>御制逍遥咏序 轻</head> <lb ed="K" n="0959a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a0301">玄元大道理包深远。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a0309" cb:place="inline"><note place="inline">玄元者虚极之妙本天地之元精淳 <lb ed="K" n="0959a04"/>湛一真凝然本寂所以伯阳宗其至道教演五千囊括虚无可谓深远矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a0429" cb:place="inline">逍遥 <lb ed="K" n="0959a05"/>至论義贯精微。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a0507" cb:place="inline"><note place="inline">逍遥者悬解之名冲虚旷达之義大鹏翔乎寥 <lb ed="K" n="0959a06"/>廓至人遊于无为放意于自得之场别物物任其性乃可妙契三无化周六合使浇 <lb ed="K" n="0959a07"/>漓之俗复淳朴之风精微之<g ref="#CB08073">旨</g>其在于斯</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a0717" cb:place="inline">朕听览之馀留心 <lb ed="K" n="0959a08"/>缃帙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a0803" cb:place="inline"><note place="inline">万機之馀不倦披览虽汉武乙夜观书无以过也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a0822" cb:place="inline">三坟五典 <lb ed="K" n="0959a09"/>颇识指归。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a0905" cb:place="inline"><note place="inline">三坟者三皇之书二皇之道大于五帝五典者五帝之书 <lb ed="K" n="0959a10"/>五帝之道可以常行是以圣人皆达指归妙尽其要者也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a1023" cb:place="inline">金匮玉函亦 <lb ed="K" n="0959a11"/>探玄奥。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a1104" cb:place="inline"><note place="inline">金匮玉函者太公黄石公所菩秘法也皆论六韬三略富国安 <lb ed="K" n="0959a12"/>民养生炼神機权要妙虽其渊契尽皆探赜矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a1219" cb:place="inline">尝念寡昧于道 <lb ed="K" n="0959a13"/>不达罔测津涯故发此咏题庶幾明 <lb ed="K" n="0959a14"/>白坦然矣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a1405" cb:place="inline"><note place="inline">夫欲明至道之极故著逍遥歌咏以畅宸襟而犹道成不 <lb ed="K" n="0959a15"/>宰谦卑益光遂发以罔测之辞尙假以庶幾之语故老子云江海能为百谷王宥以 <lb ed="K" n="0959a16"/>其善下故也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a1606" cb:place="inline">夫道之妙也五行能之运化。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a1617" cb:place="inline"><note place="inline">道本 <lb ed="K" n="0959a17"/>冲寂应用无方妙在捲舒成乎变化故在天曰五星在物曰五行经纬彝伦招苏<anchor xml:id="nkr_note_add_0959a1701" n="0959a1701"/><anchor xml:id="beg0959a1701" n="0959a1701"/>品<anchor xml:id="end0959a1701"/> <lb ed="K" n="0959a18"/>彙也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a1803" cb:place="inline">三才可以变通。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a1809" cb:place="inline"><note place="inline">三才著象皆从其道道变无穷乃道乎天 <lb ed="K" n="0959a19"/>地人也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a1904" cb:place="inline">虎啸龙吟阳唱阴和。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a1912" cb:place="inline"><note place="inline">此明至道自然之理且龙 <lb ed="K" n="0959a20"/>者水畜雲者水气虎者阴物风者阴精以类相召自相符契故易云同声相应同气 <lb ed="K" n="0959a21"/>相求此其義也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a2107" cb:place="inline">穷其秘也神明可辩于情状。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959a2118" cb:place="inline"><note place="inline">道之 <lb ed="K" n="0959a22"/>秘也神全形具体与物<g ref="#CB07448">冥</g>原始要终穷理尽性推其情状何深奥之不达哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959a2230" cb:place="inline">究 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0959b" n="0959b"/> <lb ed="K" n="0959b01"/>其精也刚柔自符于易简。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b0111" cb:place="inline"><note place="inline">廓然无间妙极太虚 <lb ed="K" n="0959b02"/>昼夜以之晦明寒暑因而来往所以<g ref="#CB00371">乾</g>刚坤柔自合易简俾不为而善始不劳而善 <lb ed="K" n="0959b03"/>成苟非道之至微孰能详放此乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b0314" cb:place="inline">而惑者昧于修<anchor xml:id="nkr_note_add_0959b0301" n="0959b0301"/><anchor xml:id="beg0959b0301" n="0959b0301"/>己<anchor xml:id="end0959b0301"/>攻乎 <lb ed="K" n="0959b04"/>异端俟驾鹤而<g ref="#CB30121">骖</g>鸾犹繫风而捕影。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0959b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b0501"><note place="inline">曚昧之人不达至道谓神仙之可学顾嚣尘而欲弃或置盘承露或筑台通天求<g ref="#CB09723">𲌂</g> <lb ed="K" n="0959b06"/>驾鸾鹤亦犹繫风捕影不可得而及也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b0616" cb:place="inline">老氏五千之旨尙不 <lb ed="K" n="0959b07"/>述于神仙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b0705" cb:place="inline"><note place="inline">老子所著五千言且不述神仙之事但欲显道之玄极归 <lb ed="K" n="0959b08"/>乎真源者矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b0806" cb:place="inline">莊周九万之谈理更超于言象。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0959b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b0901"><note place="inline">南华云北溟有鶤化而为鹏九万一程六月一息盖擧其至大以类至散皆齐物理 <lb ed="K" n="0959b10"/>也是知事契精微理超言象诚哉莊生所谕实至道之枢要逍遥之妙旨也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b1030" cb:place="inline">先 <lb ed="K" n="0959b11"/>贤<g ref="#CB09175">颖</g>脱皆知道而不言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b1110" cb:place="inline"><note place="inline">自昔达道之士既知道在 <lb ed="K" n="0959b12"/>于我所以不言老子云知者不言斯不诬矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b1218" cb:place="inline">庸愚困蒙岂希 <lb ed="K" n="0959b13"/>颜而议学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b1305" cb:place="inline"><note place="inline">庸昧之者妄学神仙有类希颜欲齐亚圣不亦远乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b1325" cb:place="inline">昔 <lb ed="K" n="0959b14"/>秦始皇邪见所惑徒望蓬莱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b1412" cb:place="inline"><note place="inline">始皇帝为邪所 <lb ed="K" n="0959b15"/>惑道德不修妄学神仙欲求度世遂遣徐福往彼蓬莱採其灵药徐福以无验而不 <lb ed="K" n="0959b16"/>返始皇犹未悟而悬望矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b1611" cb:place="inline">汉武帝民力是轻莫寻员 <lb ed="K" n="0959b17"/>峤。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b1702" cb:place="inline"><note place="inline">汉武神智独<g ref="#CB09175">颖</g>英武无伦尤好方士祷祈山嶽後感王母降于帝宫授以六甲 <lb ed="K" n="0959b18"/>辰生之诀自谓必登仙品芥视黎甿崇峻台馆坑戮降服既失上仙之诫莫寻贪嶓 <lb ed="K" n="0959b19"/>之灵矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b1904" cb:place="inline">斯皆不修仁德求利好贪。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b1914" cb:place="inline"><note place="inline">守位曰仁好生 <lb ed="K" n="0959b20"/>曰德既殚民力复慕仙遊比辕适越良可悲矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b2019" cb:place="inline">事盖不经良足 <lb ed="K" n="0959b21"/>太息。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959b2103" cb:place="inline"><note place="inline">事不师古动越典经百世之後斯过不泯诚堪太息者哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959b2125" cb:place="inline">今之 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0959c" n="0959c"/> <lb ed="K" n="0959c01"/>所述其殆庶乎。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0107" cb:place="inline"><note place="inline">殆近也庶幾道也今兹所制或象阴阳则<g ref="#CB00371">乾</g>坤 <lb ed="K" n="0959c02"/>而演妙或明金水法离坎以谈玄追莊老淸净之遐踪继藏轩淳元之绝<g ref="#CB12017">轨</g>近乎至 <lb ed="K" n="0959c03"/>道乐矣大方且非慕彼神仙之術也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0315" cb:place="inline">或近取诸身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0320" cb:place="inline"><note place="inline">或内养纯和之 <lb ed="K" n="0959c04"/>气静修真一之心动合灵源咸归妙本也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0417" cb:place="inline">或远取诸物。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0422" cb:place="inline"><note place="inline">或以日精 <lb ed="K" n="0959c05"/>月华铅水金液托其象而成其言也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0515" cb:place="inline">其诣理也不可以一途 <lb ed="K" n="0959c06"/>执。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0602" cb:place="inline"><note place="inline">穷其理也则必有所诣诣其理者乃能成天下之务也至若适时知变在乎幾 <lb ed="K" n="0959c07"/>也又焉可以一途而执哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0711" cb:place="inline">其筌意也不可以一理求。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0959c08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0801"><note place="inline">征其意也则必因于筌筌其意者乃能通天下之志也至若穷神极化在乎深也又 <lb ed="K" n="0959c09"/>焉可以一理而求哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0909" cb:place="inline">探<g ref="#CB07411">赜</g>幽微。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c0913" cb:place="inline"><note place="inline">探<g ref="#CB07411">赜</g>之妙通幽洞微</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c0921" cb:place="inline"><g ref="#CB07694">参</g>详法 <lb ed="K" n="0959c10"/>度。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1002" cb:place="inline"><note place="inline">极思<g ref="#CB07694">参</g>详规矩法度</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1010" cb:place="inline">智者见之谓之智仁者 <lb ed="K" n="0959c11"/>见之谓之仁。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1106" cb:place="inline"><note place="inline">俾夫智者览逍遥之旨则动而无穷也仁者得逍遥之道 <lb ed="K" n="0959c12"/>则澹乎无为也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1207" cb:place="inline">玄览而可以照三淸。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1215" cb:place="inline"><note place="inline">上淸玉淸太淸谓之 <lb ed="K" n="0959c13"/>三淸也玄览心照也混尔真心朗然玄照越彼三天之上也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1324" cb:place="inline">旁行而可 <lb ed="K" n="0959c14"/>以通万有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1405" cb:place="inline"><note place="inline">不疾而速未兆而萌仁智之所莫拘动静之所一致既周 <lb ed="K" n="0959c15"/>行无碍又何万有而不通哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1512" cb:place="inline">夫诗颂歌辞华而不实。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0959c16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1601"><note place="inline">泛而论之不务其实则或伤于华也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1615" cb:place="inline">上不足以補时政之 <lb ed="K" n="0959c17"/>缺失。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1703" cb:place="inline"><note place="inline">时政之本务求其实必尙华言终无所補也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1720" cb:place="inline">次不足以 <lb ed="K" n="0959c18"/>救苍生之弊病。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c1807" cb:place="inline"><note place="inline">欲彼黎元咸跻富寿者義存道本也必尙 <lb ed="K" n="0959c19"/>彼浮词诚不足以救苍生之弊病矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c1915" cb:place="inline">假有独擅其名弗精 <lb ed="K" n="0959c20"/>于用。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c2003" cb:place="inline"><note place="inline">辞也者所以通万物之情也假有专其述作之名昧彼述作之用所 <lb ed="K" n="0959c21"/>谓华而不实也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0959c2107" cb:place="inline">義同画餠弃不足<g ref="#CB13251">珍</g>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0959c2115" cb:place="inline"><note place="inline">文彩灿然形容 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0960a" n="0960a"/> <lb ed="K" n="0960a01"/>俨若但堪悦目何可充肠就不足<g ref="#CB13251">珍</g>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0960a0116" cb:place="inline">争如立至当之言 <lb ed="K" n="0960a02"/>以济于时世者哉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a0208" cb:place="inline"><note place="inline">夫圣人之意其不可得而见也故观之于 <lb ed="K" n="0960a03"/>象而形之于言应时之所求合世之所望義存精当妙在长生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0960a0326" cb:place="inline">所以姑 <lb ed="K" n="0960a04"/>务契理不取于文。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a0408" cb:place="inline"><note place="inline">且务契彼真一之理故不取于藻丽之文</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0960a0501">贻尔方来悟夫悬解者矣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a0511" cb:place="inline"><note place="inline">庶幾贻厥将来好古 <lb ed="K" n="0960a06"/>博雅之上悟夫逍遥悬解之旨也</note>。</p> <lb ed="K" n="0960a07"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>御制逍遥咏卷第一<note place="inline">五言</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0960a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">逍遥咏一</cb:mulu><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a0801"><l>逍遥知语默</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a0806" cb:place="inline"><note place="inline">圣人之御理也不凝滞于物不封执于教发言合道 <lb ed="K" n="0960a09"/>守静唯真所以语默一致逍遥自适也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a0916"><l>境外见真空</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a0921" cb:place="inline"><note place="inline">真空之旨超越 <lb ed="K" n="0960a10"/>尘境故须遊心于杳<g ref="#CB15891">冥</g>忘情于物象妙用无际绵绵亘古焉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1024"><l>有位皆玄 <lb ed="K" n="0960a11"/>感</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1102" cb:place="inline"><note place="inline">处非常之位明非常之道皆符契上玄俯顺庶品故使乐推长保永福也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960a12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1201"><l>无缘不用功</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1206" cb:place="inline"><note place="inline">妙本冲寂修之仗缘其或真性未明尘心尙壅纵勤 <lb ed="K" n="0960a13"/>功用事亦虚劳矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1308"><l>義说三才理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1313" cb:place="inline"><note place="inline">天地剖判人伦攸依淳风既<g ref="#CB13287">微</g> <lb ed="K" n="0960a14"/>礼教斯著三才位而万事彰矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1413"><l>幽深万事通</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1418" cb:place="inline"><note place="inline">极深研幾退藏于密 <lb ed="K" n="0960a15"/>此乃道体幽微虽通济万物而日用不知矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1518"><l>因依堪法则</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1523" cb:place="inline"><note place="inline">道经云执 <lb ed="K" n="0960a16"/>古之道以御今之有盖行无为之化以理有为之俗<g ref="#CB13959">󳚇</g>而则之何淳素之不复哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1701"><l>答谢向旻穹</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1706" cb:place="inline"><note place="inline">天之无恩而大恩生故以万物为刍狗盖不责其报 <lb ed="K" n="0960a18"/>然覆载之内谁不尊戴于穹旻矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960a19"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a1901"><l>大道虚无境</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a1906" cb:place="inline"><note place="inline">大道冲粹凝湛一真应用无方本乎妙极虚通之要 <lb ed="K" n="0960a20"/>尽契玄元矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a2006"><l>信之则有灵</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a2011" cb:place="inline"><note place="inline">上士勤行信而有征神灵谷盈善得 <lb ed="K" n="0960a21"/>道用者矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960a2105"><l>幽深玄妙理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960a2110" cb:place="inline"><note place="inline">抱一之功幽隐深邃照用玄览体括虚无 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0960b" n="0960b"/> <lb ed="K" n="0960b01"/>应物自然究理何极</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0109"><l>运转幾曾停</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0114" cb:place="inline"><note place="inline">天地权与妙本见气滋养 <lb ed="K" n="0960b02"/>万物运转无穷动而愈出故未暂停也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0216"><l>拘束从何益</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0221" cb:place="inline"><note place="inline">道之所宗 <lb ed="K" n="0960b03"/>逍遥任性变通为用虚极为玄或见滞于情事有拘执则有何益矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0327"><l>周通静 <lb ed="K" n="0960b04"/>杳<g ref="#CB15891">冥</g></l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0403" cb:place="inline"><note place="inline">杳<g ref="#CB15891">冥</g>之理生成之用周通万彙动息常静矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0420"><l>真空非作 <lb ed="K" n="0960b05"/>相</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0502" cb:place="inline"><note place="inline">真空之妙非色非形取相而观背乎道矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0518"><l>善应保安寧</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0523" cb:place="inline"><note place="inline">善庆 <lb ed="K" n="0960b06"/>之功旌乎感应天淸地寧自然长久矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960b07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0701"><l>我自常安乐</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0706" cb:place="inline"><note place="inline">逍遥之道理契希夷达其深源自然安乐矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0723"><l>凡 <lb ed="K" n="0960b08"/>情勿笑耶</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0805" cb:place="inline"><note place="inline">道本渊奥宗旨甚深下士闻之而大笑故诫之矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0824"><l>雲 <lb ed="K" n="0960b09"/>生诸洞府</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b0905" cb:place="inline"><note place="inline">洞府皆神仙栖隐之方故雲霞渺邈非洞府而不生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b0925"><l><g ref="#CB00331">棘</g> <lb ed="K" n="0960b10"/>不放仙花</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1005" cb:place="inline"><note place="inline">根性既珠仙凡自异谅其棘刺不秀名花盖明修道之士 <lb ed="K" n="0960b11"/>品类有殊矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1106"><l>地卑三光照</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1111" cb:place="inline"><note place="inline">地本卑下而能厚载得一以寧功契 <lb ed="K" n="0960b12"/>上玄合三光之照矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1209"><l>天开五色霞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1214" cb:place="inline"><note place="inline">天法于道道法自然运用生成 <lb ed="K" n="0960b13"/>于物不滞乃五色霞光纵横分佈</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1314"><l>未知何所是</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1319" cb:place="inline"><note place="inline">道本凝寂而昧之者 <lb ed="K" n="0960b14"/>孰了其元故道经云吾不知其谁之子其斯之谓欤</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1421"><l>善愿理交加</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1426" cb:place="inline"><note place="inline">于诸 <lb ed="K" n="0960b15"/>法中而得至理者乃因善愿矣愿之与理俱不可废矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960b16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1601"><l>我达逍遥理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1606" cb:place="inline"><note place="inline">触物无滞名曰逍遥舒捲任情乃达其理随用 <lb ed="K" n="0960b17"/>利物其唯圣人乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1708"><l>阴阳运五行</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1713" cb:place="inline"><note place="inline">一阴一阳动转不息潜运五行 <lb ed="K" n="0960b18"/>之气用全二仪之功矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1810"><l>道从初一变</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1815" cb:place="inline"><note place="inline">混元之前澄寂无状洎道 <lb ed="K" n="0960b19"/>生乎一一生乎三变其淳留不出于道也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b1917"><l>德合混三淸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b1922" cb:place="inline"><note place="inline">变浇漓之 <lb ed="K" n="0960b20"/>风归淳素之化是以大上立德德立道生可以脱三色之樊笼跻三淸之圣境</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960b2031"><l>圣 <lb ed="K" n="0960b21"/>境堪依仗</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960b2105" cb:place="inline"><note place="inline">抱一还源穷神入圣故境界之超异也复何勝道哉诚堪 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0960c" n="0960c"/> <lb ed="K" n="0960c01"/>依仗耳</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0104"><l>狐疑事不成</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0109" cb:place="inline"><note place="inline">于事不决妄起迷疑如狐之渡冰犹豫多 <lb ed="K" n="0960c02"/>虑志既不一事亦难成</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0210"><l>异端违雅淡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0215" cb:place="inline"><note place="inline">道性冲淡守之则真其或 <lb ed="K" n="0960c03"/>攻乎异端是乃违于大道矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0312"><l>返祸自轻生</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0317" cb:place="inline"><note place="inline">既不纯和贞洁仍闻 <lb ed="K" n="0960c04"/>顺佫背真真境未臻<anchor xml:id="nkr_note_add_0960c0401" n="0960c0401"/><anchor xml:id="beg0960c0401" n="0960c0401"/>祸<anchor xml:id="end0960c0401"/>阶先及自贻伊感可不谓轻生乎</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960c05"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0501"><l>逍遥人控鹤</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0506" cb:place="inline"><note place="inline">优游自适至人不拘或驾鹤以凌虚显逍遥之不滞</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960c06"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0601"><l>碧落压天津</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0606" cb:place="inline"><note place="inline">圆盖四垂压乎四极诚为神仙勝赏之处也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0623"><l>达 <lb ed="K" n="0960c07"/>理通含识</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0705" cb:place="inline"><note place="inline">物理虚通道性无别一以贯之其在兹矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0721"><l>虚无即 <lb ed="K" n="0960c08"/>是真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0803" cb:place="inline"><note place="inline">虚无妙本体本即真物物周通何往弗济</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0819"><l>河车谁肯 <lb ed="K" n="0960c09"/>信</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0902" cb:place="inline"><note place="inline">延龄妙術传乎至人正气河车信非凡庶</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c0918"><l>铅汞本相亲</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c0923" cb:place="inline"><note place="inline">铅汞 <lb ed="K" n="0960c10"/>相资阴阳共致于道非远名曰相亲</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1015"><l>造化皆如此</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1020" cb:place="inline"><note place="inline">虚而无心动而有应 <lb ed="K" n="0960c11"/>造化万彙功成一揆</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1109"><l>今缘论夙因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1114" cb:place="inline"><note place="inline">积功纍德诣道见真谅此今缘 <lb ed="K" n="0960c12"/>本由曩植</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0960c13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1301"><l>何处堪依仗</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1306" cb:place="inline"><note place="inline">法天为父禀地为母以德为弓以義为裘用仁作冠 <lb ed="K" n="0960c14"/>兼信为冕自然堪依堪仗也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1412"><l>经心便<g ref="#CB11318">皱</g>眉</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1417" cb:place="inline"><note place="inline">道济天下功合玄穿 <lb ed="K" n="0960c15"/>耻不義而取愤不仁而人所以<g ref="#CB11318">皱</g>眉尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1516"><l>世情多诡诈</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1521" cb:place="inline"><note place="inline">狐面狸德 <lb ed="K" n="0960c16"/>言与行违既乖礼義之风难居仁寿之域故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1618"><l>业重信愚痴</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1623" cb:place="inline"><note place="inline">易曰 <lb ed="K" n="0960c17"/>履德之基谦德之柄本乎信崇乎仁岂愚昧而得也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1721"><l>取次招他谤</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0960c18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1801"><note place="inline">露才扬<anchor xml:id="nkr_note_add_0960c1801" n="0960c1801"/><anchor xml:id="beg0960c1801" n="0960c1801"/>己<anchor xml:id="end0960c1801"/>自是他非首招其谤直为怨府尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1818"><l>违非不自知</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1823" cb:place="inline"><note place="inline">老氏曰自 <lb ed="K" n="0960c19"/>伐者无功自矜者不长故行乖德薄自不知尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c1919"><l>貌恭无德行</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c1924" cb:place="inline"><note place="inline">夫教恭柔 <lb ed="K" n="0960c20"/>佞必外现礼容内荏恶行故宣尼云色厉而内荏也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0960c2021"><l>祸福在修持</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0960c21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0960c2101"><note place="inline">易曰善不积不足以成名恶不积不足以我身小人以小善为无益而弗为也以小 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0961a" n="0961a"/> <lb ed="K" n="0961a01"/>恶为无伤而弗去也此王在改过修持尔</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961a02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0201"><l>虚无知大道</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0206" cb:place="inline"><note place="inline">虚极无为绝于视听达乎应用其犹橐籥虚而 <lb ed="K" n="0961a03"/>不屈动而愈出达欺妙者所谓知大道矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0317"><l>极意思悠然</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0322" cb:place="inline"><note place="inline">意之极者 <lb ed="K" n="0961a04"/>所谓忘其象也则神思悠然于物表非世态之所拘尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0422"><l>摩日雲中 <lb ed="K" n="0961a05"/><g ref="#CB13465">雁</g></l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0502" cb:place="inline"><note place="inline">至于道者则情无所滞形无所羁如<g ref="#CB13465">雁</g>在空优游自适</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0523"><l>潇湘水 <lb ed="K" n="0961a06"/>似天</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0603" cb:place="inline"><note place="inline">潇湘之水凝碧如天况乎达人性其情而合道忘其象而入无得一混然 <lb ed="K" n="0961a07"/>良在斯矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0705"><l>孤峰高远近</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0710" cb:place="inline"><note place="inline">峰之高也则洞观遐迩道之高也则妙入 <lb ed="K" n="0961a08"/>有无达往知来如视诸掌</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0811"><l>宝月莹团圆</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0816" cb:place="inline"><note place="inline">皓魄圆时无幽不烛况达 <lb ed="K" n="0961a09"/>道之士玄览周通则物无遗照矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a0914"><l>信解明开悟</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a0919" cb:place="inline"><note place="inline">至道冲虚超乎 <lb ed="K" n="0961a10"/>言象非信解明白者不能开悟于玄奥尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1017"><l>靑霄在目前</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1022" cb:place="inline"><note place="inline">九重霄汉 <lb ed="K" n="0961a11"/>渺邈无涯一以贯之宛同目击庶幾乎不出户而知天下矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961a12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1201"><l>逍遥名有理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1206" cb:place="inline"><note place="inline">夫天命之谓性也率性之谓道也虽道无常名而名 <lb ed="K" n="0961a13"/>有常理以其绵日月而不老配天地而长存故得谓之逍遥矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1325"><l>得一便知 <lb ed="K" n="0961a14"/>空</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1402" cb:place="inline"><note place="inline">既穷真一之门便造真空之境夫如是则得无所得得之大也知无所知知之 <lb ed="K" n="0961a15"/>至也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1503"><l>道本背深邃</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1508" cb:place="inline"><note place="inline">源至道之来则持受异气禀之自然非积 <lb ed="K" n="0961a16"/>学所能及也信所谓深而且邃矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1614"><l>凡为不易穷</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1619" cb:place="inline"><note place="inline">崆峒绝境不可 <lb ed="K" n="0961a17"/>以苟求汗漫真踪不可以力致至若心期玉室志慕丹台者几有所为未易穷也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961a18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1801"><l>品流才雅淡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1806" cb:place="inline"><note place="inline">餐朝霞而养素吸沆瀣以食精既曰淸虚诚唯雅淡 <lb ed="K" n="0961a19"/>若此之品流即仙才耳</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a1910"><l>格致意潜通</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a1915" cb:place="inline"><note place="inline">格致玄同機关密契志以 <lb ed="K" n="0961a20"/>道寧竟潜通也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a2007"><l>救世传相益</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961a2012" cb:place="inline"><note place="inline">万年神衍良足以救世也传而习之 <lb ed="K" n="0961a21"/>则有以见复性命之源践长注之践斯可谓之益矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961a2121"><l>因成顺八风</l></lg></cb:div> <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0961b" n="0961b"/> <lb ed="K" n="0961b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0101"><note place="inline">吐故纳新登神导气内凝一真之性外调八节之风动顺天和咸归妙本</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961b02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0201"><l>谁测玄機圣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0206" cb:place="inline"><note place="inline">玄機幽邃非凡情之所测唯圣人探赜索隐钩 <lb ed="K" n="0961b03"/>深致远故能显诸仁藏诸用也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0313"><l>天功地久长</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0318" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB02966">笵</g>围天地周备其理 <lb ed="K" n="0961b04"/>故使能长且久不随物变尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0412"><l>群生皆是性</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0417" cb:place="inline"><note place="inline">群生类聚营务且殊 <lb ed="K" n="0961b05"/>其间巧拙不侔贤愚莫等论其幻情则有别推其道性则一同</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0525"><l>道德有 <lb ed="K" n="0961b06"/>圆方</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0603" cb:place="inline"><note place="inline">道者同于道德者同于德此乃功用两全方圆一致也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0624"><l>妍醜 <lb ed="K" n="0961b07"/>随情意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0704" cb:place="inline"><note place="inline">道非美恶情自妍醜老子云天下皆知美之为美斯恶已盖美 <lb ed="K" n="0961b08"/>善无主俱是妄情矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0809"><l>於戏细酌量</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b0814" cb:place="inline"><note place="inline">圣人欲令穷理尽性从无入有 <lb ed="K" n="0961b09"/>故发歎辞诫劝学道之流审细参详达于玄奥尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b0920"><l>达人知憺泊</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0961b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1001"><note place="inline">寂寥虚静湛然常存达人体之独立而不改周行而不殆也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1024"><l>默默见 <lb ed="K" n="0961b11"/>非常</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1103" cb:place="inline"><note place="inline">非常之道在于无欲而观是以古先哲王行不言之信处无为之事 <lb ed="K" n="0961b12"/>玄默之见斯为要妙矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1301"><l>道德谁分别</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1306" cb:place="inline"><note place="inline">德者道之用志于道據于德异<g ref="#CB21113">派</g>同源无分别也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961b14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1401"><l>逍遥我自由</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1406" cb:place="inline"><note place="inline">优游自若放心于自得之场外物不能浼其中我自 <lb ed="K" n="0961b15"/>曲矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1503"><l>时情人不达</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1508" cb:place="inline"><note place="inline">道即日用而不知一人用之不闲有馀天下用 <lb ed="K" n="0961b16"/>之未闻不足盖人不达也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1611"><l>深理少相投</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1616" cb:place="inline"><note place="inline">道者通幽洞微之玄盖不知其 <lb ed="K" n="0961b17"/>妙而少相投也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1707"><l>已是终无益</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1712" cb:place="inline"><note place="inline">修道之士若恃兄之能老子云自见 <lb ed="K" n="0961b18"/>者不明自是者不彰终不为益也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1814"><l>非他作逗留</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1819" cb:place="inline"><note place="inline">不缄其口非饰于他 <lb ed="K" n="0961b19"/>不唯违理<g ref="#CB13378">捐</g>物兼于道悬远也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b1913"><l>奈何为各异</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b1918" cb:place="inline"><note place="inline">达士迷人情怀各异 <lb ed="K" n="0961b20"/>君子依道小人随利无奈何也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961b2013"><l>未定复还休</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961b2018" cb:place="inline"><note place="inline">心尙犹豫不能勤行 <lb ed="K" n="0961b21"/>往复思之却生堕<g ref="#CB07999">慢</g></note>。</p></cb:div> <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0961c" n="0961c"/> <lb ed="K" n="0961c01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0101"><l>奥義通玄化</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0106" cb:place="inline"><note place="inline">夫至道冲邈包乎奥義故能通于妙有协于玄化矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961c02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0201"><l>精微妙入神</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0206" cb:place="inline"><note place="inline">杳<g ref="#CB15891">冥</g>之精通微应妙盖善究虚极以彰得一神授其 <lb ed="K" n="0961c03"/>灵应用无竭也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0307"><l>功程随志愿</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0312" cb:place="inline"><note place="inline">积德累功趣乎妙道行随愿感报应 <lb ed="K" n="0961c04"/>斯明</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0403"><l>贬降背于真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0408" cb:place="inline"><note place="inline">道本无言依言显道以是非而取相或贬降以 <lb ed="K" n="0961c05"/>拘情动念乖真背于道矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0511"><l>静默堪为法</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0516" cb:place="inline"><note place="inline">静默之妙志守唯静事可 <lb ed="K" n="0961c06"/><g ref="#CB12017">轨</g>持善契真理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0607"><l>无言事可亲</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0612" cb:place="inline"><note place="inline">大音希声无言契道理事俱寂息用 <lb ed="K" n="0961c07"/>澄神唯德是修故可亲也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0711"><l>逢师传口诀</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0716" cb:place="inline"><note place="inline">玄元秘旨妙出有无在三 <lb ed="K" n="0961c08"/>之義既严得一之源可究矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c0812"><l>金玉变埃尘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c0817" cb:place="inline"><note place="inline">富莫富于无贪贵莫 <lb ed="K" n="0961c09"/>贵于得道道既可得心故无贪视金玉如埃尘诚可信焉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961c10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1001"><l>淸静真空理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1006" cb:place="inline"><note place="inline">妙本无极目之淸静尘滓不染是曰真空矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961c11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1101"><l>不无解者难</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1106" cb:place="inline"><note place="inline">至理眇邈有物非形而为学则日益为道则口 <lb ed="K" n="0961c12"/><g ref="#CB02167">损</g>得无难解乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1207"><l>纵横依见性</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1212" cb:place="inline"><note place="inline">于物下滞任用无方其可洞明依乎 <lb ed="K" n="0961c13"/>见性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1303"><l>廓落智中观</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1308" cb:place="inline"><note place="inline">理本寥廓而智者达之如指诸掌矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1322"><l>坦 <lb ed="K" n="0961c14"/>荡归仁德</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1405" cb:place="inline"><note place="inline">至道玄远坦然宽大垂象示变人可则之皆归仁德矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961c15"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1501"><l>辛勤久远看</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1506" cb:place="inline"><note place="inline">勤心慕道立志求真旦非动躁而可成在乎久 <lb ed="K" n="0961c16"/>远矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1603"><l>勿教为逆顺</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1608" cb:place="inline"><note place="inline">逆即违理背道顺乃负阴抱阳今制度冈<g ref="#CB07703">愆</g>修 <lb ed="K" n="0961c17"/>暮应<g ref="#CB07419">候</g>焕然可知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1709"><l>平地入雲端</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1714" cb:place="inline"><note place="inline">御气乘虚在乎道成功著而浞 <lb ed="K" n="0961c18"/>德合上玄仁资庶品自地陞灌岂为远哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0961c19"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c1901"><l><g ref="#CB00371">乾</g>坤常运转</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c1906" cb:place="inline"><note place="inline">乾刚坤柔各亡其用昼行夜转以成其功故曰 <lb ed="K" n="0961c20"/>天道东南地道西北而运转下息也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c2015"><l>兀兀见众生</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0961c2020" cb:place="inline"><note place="inline">众类之生遍乎 <lb ed="K" n="0961c21"/>天地尽受阴阳之覆焘皆从造化之发生然则兀兀陶陶日<anchor xml:id="nkr_note_add_0961c2101" n="0961c2101"/><anchor xml:id="beg0961c2101" n="0961c2101"/>用<anchor xml:id="end0961c2101"/>而不知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0961c2129"><l>利物 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0962a" n="0962a"/> <lb ed="K" n="0962a01"/>终相应</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0104" cb:place="inline"><note place="inline">内守于正外利于人普育黎元泛爱群庶必同声相应无不合 <lb ed="K" n="0962a02"/>于大道矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0205"><l>施为愿要精</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0210" cb:place="inline"><note place="inline">欲立身行事剋<anchor xml:id="nkr_note_add_0962a0201" n="0962a0201"/><anchor xml:id="beg0962a0201" n="0962a0201"/>己<anchor xml:id="end0962a0201"/>安人须发大心以利万 <lb ed="K" n="0962a03"/>物施为作用故要精勤</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0310"><l>身慵何隐遁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0315" cb:place="inline"><note place="inline">其或独善乎一身慵于济 <lb ed="K" n="0962a04"/>物退处巖薮慕于寂寥斯乃违覆载之深仁行隐遁之小道耳</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0425"><l>舌辩谩 <lb ed="K" n="0962a05"/>纵横</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0503" cb:place="inline"><note place="inline">其或巧言佞辩口给心非无实利以及人有虚饰而在<anchor xml:id="nkr_note_add_0962a0501" n="0962a0501"/><anchor xml:id="beg0962a0501" n="0962a0501"/>己<anchor xml:id="end0962a0501"/>终乖不言 <lb ed="K" n="0962a06"/>之理谩施纵横之機焉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0610"><l>种姓归真理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0615" cb:place="inline"><note place="inline">人之禀性维有不同至摭 <lb ed="K" n="0962a07"/>实而为谈须云非而取善不向真理何所归乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0719"><l>因缘有重轻</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0724" cb:place="inline"><note place="inline">同 <lb ed="K" n="0962a08"/>浩气处此人伦盖修因立基已有善恶及禀质受性乃有重轻者焉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962a09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a0901"><l>仙经无限意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a0906" cb:place="inline"><note place="inline">丹台妙诀玉简灵书盖得乎修真养素之方岂独灵 <lb ed="K" n="0962a10"/>乘虚步雲之旨秘乎紫府可得而窥也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1016"><l>龙虎返丹沙</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1021" cb:place="inline"><note place="inline">阳龙阴虎 <lb ed="K" n="0962a11"/>二气迭运成之大药力同神速</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1113"><l>採缀阴阳理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1118" cb:place="inline"><note place="inline">法奇偶之正理著变 <lb ed="K" n="0962a12"/>化之玄功焕尔遐丹大哉妙術</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1213"><l>终期岁月赊</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1218" cb:place="inline"><note place="inline">易朝菌之促为大椿 <lb ed="K" n="0962a13"/>之龄有以见壶中日月物外风尘皆可以至道穷之者夫</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1323"><l>求来皆有应</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0962a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1401"><note place="inline">功行相资目足同济志必感神之道声必应响之谈其来著矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1425"><l>不信固难 <lb ed="K" n="0962a15"/>夸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1502" cb:place="inline"><note place="inline">释以信为功德之母儒以信为景行之先如尙滴疑固难启迪</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1526"><l>忙说闲 <lb ed="K" n="0962a16"/>淸境</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1603" cb:place="inline"><note place="inline">不<g ref="#CB21907">吝</g>发挥开乎曚昧三淸勝槪如视诸掌</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1619"><l>真诚悟幾家</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0962a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1701"><note place="inline">信必由中言必干典真诚无妄群动可依</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962a18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1801"><l>阳与阴和合</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1806" cb:place="inline"><note place="inline">丹经参同云阴者道之基阳者形之始故阳因阴有 <lb ed="K" n="0962a19"/>阴禀阳孕能滋万物为万物基者也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a1915"><l>须从一字求</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a1920" cb:place="inline"><note place="inline">考五行之精花真一 <lb ed="K" n="0962a20"/>之道脱落尘世遊心冲寞故老氏云天得一以淸地得一以寧神得一以灵是也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962a21"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962a2101"><l>分明皆是象</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962a2106" cb:place="inline"><note place="inline">圣人取象阳精阴魄积九数以先立摄万物以皆归 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0962b" n="0962b"/> <lb ed="K" n="0962b01"/>故易云在天成象在地成形</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0112"><l>作相不能投</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0117" cb:place="inline"><note place="inline">夫大道者寂寥无声 <lb ed="K" n="0962b02"/>淡乎无味视之不见德之不闻岂作相而投何挹持而得也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0224"><l>擧措先 <lb ed="K" n="0962b03"/>真实</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0303" cb:place="inline"><note place="inline">谦弱者德之柄柔和者道之用必处其厚而居其实也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0324"><l>精<g ref="#CB04974">粗</g> <lb ed="K" n="0962b04"/>各自柔</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0404" cb:place="inline"><note place="inline">学有精<g ref="#CB04974">粗</g>盖性有利钝亦在守其柔弱弃彼坚强者矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0425"><l>恒 <lb ed="K" n="0962b05"/>持通觉悟</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0505" cb:place="inline"><note place="inline">道性虚极妙本湛然当须绝弃尘境觉悟玄解持守雌静 <lb ed="K" n="0962b06"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0962b0601" n="0962b0601"/><anchor xml:id="beg0962b0601" n="0962b0601"/>已<anchor xml:id="end0962b0601"/></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0603"><l>万<g ref="#CB21113">派</g>水东流</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0608" cb:place="inline"><note place="inline">百谷朝宗而东注天地之常道也易曰巽利东 <lb ed="K" n="0962b07"/>南泽润万物者莫大乎水德以况于道之用也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0801"><l>铅汞精修炼</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0806" cb:place="inline"><note place="inline">铅汞之亲虽同母子制之失度倏类曑商理须精研 <lb ed="K" n="0962b09"/>然可修炼</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b0905"><l>阴阳协物情</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b0910" cb:place="inline"><note place="inline">得其真诀丝毫不差则自然阴阳相生变 <lb ed="K" n="0962b10"/>化无<anchor xml:id="nkr_note_add_0962b1001" n="0962b1001"/><anchor xml:id="beg0962b1001" n="0962b1001"/>爽<anchor xml:id="end0962b1001"/>所谓冥符于至诚之感尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1014"><l>花开黄道正</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1019" cb:place="inline"><note place="inline">黄牙白雪灿若 <lb ed="K" n="0962b11"/>花开用之则可以变通饵之则可以久视黄者中之色也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1123"><l>药就紫烟 <lb ed="K" n="0962b12"/>轻</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1202" cb:place="inline"><note place="inline">丹之成也则有紫烟轻覆于金鼎斯则神功内圆灵气外溢之象也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1228"><l>海峤 <lb ed="K" n="0962b13"/>浮雲合</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1304" cb:place="inline"><note place="inline">丹之神也咒之可以羽化则蓬素间苑迴合浮雲皆为往来所 <lb ed="K" n="0962b14"/>践之意</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1404"><l>神光照室明</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1409" cb:place="inline"><note place="inline">骨之换矣颜之驻矣则百骸调理三曰淸 <lb ed="K" n="0962b15"/>净自有神光晶荧照室</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1510"><l>彩霞高丽日</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1515" cb:place="inline"><note place="inline">五色霞凝光吞丽日昔皆 <lb ed="K" n="0962b16"/>由内景淸虚感灵贶而外著矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1613"><l>细意话长生</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1618" cb:place="inline"><note place="inline">丹成道至功行兼齐 <lb ed="K" n="0962b17"/>引平步三岛高接九真夫如是则可以论大道长生之理</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1801"><l>照然明道德</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b1806" cb:place="inline"><note place="inline">达妙一之本穷玄化之微既象帝之先乃为气之祖 <lb ed="K" n="0962b19"/>道之至也德亦生焉照然明白即可知矣斯乃深行之谓也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b1924"><l>万象有 <lb ed="K" n="0962b20"/>其端</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b2003" cb:place="inline"><note place="inline">虽万象分歧而三元一致以其非道而不生故得言其端矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962b2026"><l>变 <lb ed="K" n="0962b21"/>化疑谁信</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962b2105" cb:place="inline"><note place="inline">与时消息应物变化随之而不见其後迎之而不见其首 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0962c" n="0962c"/> <lb ed="K" n="0962c01"/>如是则惑之者其孰能信之乎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0113"><l>超凡入圣看</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0118" cb:place="inline"><note place="inline">圣人不疑滞于物万 <lb ed="K" n="0962c02"/>物未尝无然物不能为累者以其高超象表迥出凡機方能穷变化之源入希微之 <lb ed="K" n="0962c03"/>妙上</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0303"><l>幽玄深自在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0308" cb:place="inline"><note place="inline">非夫周旋至道自在成功者则无以洞其幽玄</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0401"><l>眇邈就中难</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0406" cb:place="inline"><note place="inline">玄津眇邈圣性凝深非耳目之可求岂形声而能取 <lb ed="K" n="0962c05"/>是曰难矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0505"><l>但味风尘裡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0510" cb:place="inline"><note place="inline">冰雪其容风尘不杂道之勝也细而昧之</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c06"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0601"><l>方知宇宙宽</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0606" cb:place="inline"><note place="inline">虽宇宙之至大而道亦之乎其中矣方知道之宽甘 <lb ed="K" n="0962c07"/>妙万有而言则何物而不能生成哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0801"><l>世界无穷尽</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0806" cb:place="inline"><note place="inline">两曜分照五纬标方又覆地载莫知穷极也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c0823"><l>论 <lb ed="K" n="0962c09"/>之远更深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c0905" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB00371">乾</g>坤分列尊卑定位论其远则神无方言其深则道无在 <lb ed="K" n="0962c10"/>至矣大矣唯圣明之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1009"><l>阴阳分皂白</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1014" cb:place="inline"><note place="inline">日月运行阴阳生伏体之修炼若缁 <lb ed="K" n="0962c11"/>素之在目焕然自分尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1110"><l>瓦砾变黄金</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1115" cb:place="inline"><note place="inline">法遵五行丹成九转化至 <lb ed="K" n="0962c12"/>微之物成至贵之宝岂为难哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1213"><l>报应终还有</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1218" cb:place="inline"><note place="inline">至于蓻者无不考图 <lb ed="K" n="0962c13"/><g ref="#CB08023">谍</g>顺刚柔内蕴至诚外施阴德玄功暗助神丹必成故真人云若我陈伪谬之言则 <lb ed="K" n="0962c14"/>天厌之是知报应不虚矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1411"><l>邪求不易寻</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1416" cb:place="inline"><note place="inline">求归道而守迷欲履正而 <lb ed="K" n="0962c15"/>怀曲徒经岁月不究指归期遇真人欲成至药逮于白首转益狐疑也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1528"><l>匆忙 <lb ed="K" n="0962c16"/>谁正定</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1604" cb:place="inline"><note place="inline">动静之制含育之<g ref="#CB07419">候</g>固非匆遽求成其功正定不恒徒勤修炼</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1701"><l>须是合天心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1706" cb:place="inline"><note place="inline">真诚不差天心自合故崇效于天以济万物而成于 <lb ed="K" n="0962c18"/>事何不克哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c19"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c1901"><l>世利贪拘束</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c1906" cb:place="inline"><note place="inline">人居浮世而贪为生之利则自羁縻而远于道也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0962c20"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c2001"><l>欺心自不知</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c2006" cb:place="inline"><note place="inline">外因贪利内即欺心生于自然而不自知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c2023"><l>一 <lb ed="K" n="0962c21"/>真求意在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0962c2105" cb:place="inline"><note place="inline">道生于一而育万物人能得一万事斯毕矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0962c2122"><l>四叙 <pb ed="K" xml:id="K35.1260.0963a" n="0963a"/> <lb ed="K" n="0963a01"/>绝参差</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0104" cb:place="inline"><note place="inline">通变万物莫大乎四时得道之妙者同乎四时绝其参差可以齐圣 <lb ed="K" n="0963a02"/>也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0202"><l>顿悟超诸圣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0207" cb:place="inline"><note place="inline">人若悟道道亦通人人道若合超凡登圣矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0963a03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0301"><l>娱情改换痴</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0306" cb:place="inline"><note place="inline">达人乐道可以自娱顿豁襟怀永无凝滞矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0323"><l>生 <lb ed="K" n="0963a04"/>前如似梦</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0405" cb:place="inline"><note place="inline">浮生瞬息不达抱一守真之道兀兀然皆如梦中</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0424"><l>愿 <lb ed="K" n="0963a05"/>重细推之</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0505" cb:place="inline"><note place="inline">至士切于大道道不违愿而得之细而推之皆由于愿矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0963a06"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0601"><l>愚痴常似醉</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0606" cb:place="inline"><note place="inline">性昧于情智劣于识蠢蠹凡愚常犹醉矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0622"><l>何异 <lb ed="K" n="0963a07"/>梦中人</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0704" cb:place="inline"><note place="inline">迷道之人其昏若梦真心未达在理何醒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0720"><l>欲达终 <lb ed="K" n="0963a08"/>无见</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0803" cb:place="inline"><note place="inline">妙道非远而中智<anchor xml:id="nkr_note_add_0963a0801" n="0963a0801"/><anchor xml:id="beg0963a0801" n="0963a0801"/>已<anchor xml:id="end0963a0801"/>降欲达未能者何无顿悟之要识也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0825"><l>怀疑 <lb ed="K" n="0963a09"/>道岂亲</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a0904" cb:place="inline"><note place="inline">真元之气抱一之端若犹豫而求则疏远矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a0921"><l>非为 <lb ed="K" n="0963a10"/>贪闭口</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a1004" cb:place="inline"><note place="inline">背道之贪非为之议面唯缄口静默为先</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a1020"><l>那是益 <lb ed="K" n="0963a11"/>于身</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a1103" cb:place="inline"><note place="inline">扰扰尘寰区区动识迷者坠悟者升如能顺理契真则于身益矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a1128"><l>先 <lb ed="K" n="0963a12"/>生堪寂默</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a1205" cb:place="inline"><note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0963a1201" n="0963a1201"/><anchor xml:id="beg0963a1201" n="0963a1201"/>古<anchor xml:id="end0963a1201"/>之远道者不言而化故维摩之默然杜口仲尼曰子欲 <lb ed="K" n="0963a13"/>无言</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0963a1303"><l>种福不传因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0963a1308" cb:place="inline"><note place="inline">世福犹种植而生道離色形诸相泯息故不传 <lb ed="K" n="0963a14"/>因也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0963a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>御制逍遥咏卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="K" n="0963a16"/><cb:div type="w"><p xml:id="pK35p0963a1601">甲辰岁高丽国分司大藏都监奉 <lb ed="K" n="0963a17" type="honorific"/><g ref="#CB30072">敕</g>雕造</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0959a1701" to="#end0959a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">品</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0959b0301" to="#end0959b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0960c0401" to="#end0960c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">祸</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0960c1801" to="#end0960c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0961c2101" to="#end0961c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">用</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0962a0201" to="#end0962a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0962a0501" to="#end0962a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0962b0601" to="#end0962b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0962b1001" to="#end0962b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">爽</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0963a0801" to="#end0963a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0963a1201" to="#end0963a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">古</lem><rdg wit="#wit.orig">占</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0959a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959a1701">品【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0959b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0959b0301">己【CB】，已【丽】</note> <note n="0960c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0960c0401">祸【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0960c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0960c1801">己【CB】，巳【丽】</note> <note n="0961c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0961c2101">用【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0962a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0962a0201">己【CB】，巳【丽】</note> <note n="0962a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0962a0501">己【CB】，巳【丽】</note> <note n="0962b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0962b0601">已【CB】，巳【丽】</note> <note n="0962b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0962b1001">爽【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0963a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0963a0801">已【CB】，巳【丽】</note> <note n="0963a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0963a1201">古【CB】，占【丽】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>